Style przywiązania a relacje w dorosłości

Teoria przywiązania, zapoczątkowana przez Johna Bowlby’ego, wyjaśnia, w jaki sposób ludzie budują więzi emocjonalne oraz jak regulują bliskość i bezpieczeństwo w relacjach. Choć pierwotnie odnosiła się do relacji dziecko-opiekun, współczesne badania (m.in. Hazan i Shaver; Mikulincer i Shaver) pokazują, że style przywiązania mają kluczowe znaczenie dla relacji partnerskich w dorosłości.

Zrozumienie własnego stylu przywiązania pomaga lepiej rozpoznać powtarzające się schematy w związkach, źródła konfliktów oraz sposoby reagowania na bliskość, dystans i zagrożenie relacji.

Czym jest styl przywiązania?

Przywiązanie to biologiczny system, którego celem jest zapewnienie poczucia bezpieczeństwa poprzez relację z inną osobą. Na podstawie jakości wczesnych doświadczeń relacyjnych kształtują się względnie trwałe style przywiązania, które w dorosłości aktywują się szczególnie w relacjach intymnych.

Główne style przywiązania

Styl bezpieczny

Osoby z bezpiecznym stylem przywiązania:

- czują się komfortowo w bliskości i autonomii,

- potrafią otwarcie komunikować potrzeby,

- ufają partnerom i relacjom,

- lepiej radzą sobie ze stresem emocjonalnym.

Styl bezpieczny sprzyja stabilnym, satysfakcjonującym związkom.

Styl lękowy (lękowo-ambiwalentny)

W dorosłych relacjach osoby z tym stylem:

- silnie potrzebują bliskości, ale boją się odrzucenia,

- są nadwrażliwe na sygnały dystansu,

- często doświadczają zazdrości i niepokoju,

- mają trudność z regulacją emocji.

Relacje bywają intensywne, ale niestabilne.

Styl unikający

Charakterystyczne cechy w dorosłości:

- unikanie emocjonalnej bliskości,

- silny nacisk na niezależność,

- tłumienie potrzeb i emocji,

- wycofywanie się w sytuacjach konfliktu.

Dystans emocjonalny jest tu strategią ochrony przed zranieniem.

Styl zdezorganizowany

Najczęściej związany z doświadczeniem traumy relacyjnej. W dorosłości może prowadzić do:

- chaosu emocjonalnego,

- trudności w zaufaniu,

- naprzemiennego dążenia do bliskości i jej unikania,

- powtarzania destrukcyjnych schematów relacyjnych.

Style przywiązania w relacjach dorosłych

W związkach partnerskich systemy przywiązania partnerów wzajemnie się aktywują. Stres, konflikty czy obawa przed utratą relacji często uruchamiają automatyczne strategie: nadmierne poszukiwanie bliskości lub wycofanie emocjonalne. To właśnie dlatego wiele osób doświadcza powtarzalnych, trudnych schematów w relacjach.

Warto podkreślić, że styl przywiązania nie jest niezmienny. Może ulegać modyfikacji dzięki bezpiecznym relacjom i doświadczeniom korektywnym.

Psychoterapia a zmiana stylu przywiązania

Psychoterapia oparta na relacji daje możliwość doświadczenia bezpiecznej więzi, która stopniowo wpływa na zmianę wewnętrznych schematów przywiązania. W procesie terapeutycznym możliwe jest:

- zrozumienie własnych reakcji w relacjach,

- rozpoznanie nieświadomych strategii obronnych,

- nauka regulacji emocji w bliskości,

- budowanie większego poczucia bezpieczeństwa w relacjach.

Kiedy warto zgłosić się na terapię?

Jeśli zauważasz u siebie:

- lęk przed odrzuceniem lub nadmierną zależność w relacjach,

- trudność w budowaniu bliskości i zaufania,

- powtarzające się konflikty lub schematy rozstań,

- silne emocje uruchamiane w związkach,

psychoterapia może być realnym wsparciem w zmianie sposobu funkcjonowania w relacjach.

Relacja terapeutyczna może stać się bezpieczną przestrzenią do zrozumienia siebie i doświadczenia nowego sposobu bycia w bliskości. Jeśli czujesz, że ten temat Cię dotyczy - zapraszam do kontaktu i umówienia konsultacji. Wspólna praca może pomóc w budowaniu bardziej stabilnych, satysfakcjonujących relacji opartych na bezpieczeństwie i autentyczności.